Logo van de UvA

Amsterdams Centrum voor de Studie van de Gouden Eeuw
Informatie over de organisatie
Algemene informatie over het Centrum
Adres, telefoon, fax, e-mail, directie
Raad van Advies
Informatie over onderzoeksprojecten
Informatie over onderwijs
submenu3a
Activiteiten voor een breed publiek
actueel
Dissertaties en andere wetenschappelijke publicaties verschenen sinds 2000



Algemeen Annual report 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008


Doelstelling

De geschiedenis van de Universiteit van Amsterdam gaat terug tot 1632. In dat jaar stelden de burgemeesters van Amsterdam een Athenaeum Illustre in. Het werd gehuisvest in de Agnietenkapel en Gerardus Ioannes Vossius en Caspar Barlaeus waren de eerste hoogleraren. Het ligt daarom voor de hand dat de UvA extra aandacht besteedt aan de tijd waarin de stad haar grootste bloei beleefde. Maar er is meer. Amsterdam is op het ogenblik één van de meest aantrekkelijke vestigingsplaatsen in Europa voor personen en bedrijven. Bij die populariteit spelen de historische gebouwde omgeving en de culturele infrastructuur van de stad een aanwijsbare rol. De tastbare aanwezigheid van de Gouden Eeuw in het stadsbeeld is een belangrijke reden meer dan gewone belangstelling voor deze periode aan de dag te leggen.

De missie van het Centrum is de bevordering van de studie en de kennis van de Nederlandse geschiedenis en cultuur in de Gouden Eeuw. Deze doelstelling bevat drie belangrijke elementen die nadere specificatie behoeven: ‘Nederlandse’, ‘geschiedenis en cultuur’ en ‘in de Gouden Eeuw’.

Lange zeventiende eeuw

Om met het laatste te beginnen: wat verstaan we onder die Gouden Eeuw? Het is duidelijk dat deze niet met een afgepaste periode van honderd jaar – de zeventiende eeuw – samenvalt. Het is eveneens duidelijk dat het weinig zinvol is die ‘eeuw’ tussen twee jaartallen vast te pinnen. Het Centrum hanteert daarom een ruime en flexibele definitie. Het laat de Gouden Eeuw beginnen in de tweede helft van de zestiende eeuw, toen de grondslagen voor de latere economische, politieke en culturele bloei werden gelegd. Het laat haar voortbestaan tot in de eerste helft van de achttiende eeuw, toen die bloei op vele gebieden nog voortduurde. Dit tijdperk wordt ook wel aangeduid met de term ‘lange zeventiende eeuw’. Bovendien besteedt het Centrum aandacht aan de steeds veranderende beeldvorming van de Gouden Eeuw, die aan het einde van de achttiende eeuw begon en tot de huidige dag voortduurt.

Geschiedenis en cultuur

De begrippen ‘geschiedenis’ en ‘cultuur’ in de doelstelling van het Centrum worden breed en interdisciplinair opgevat. Dit houdt in dat het te ontwikkelen onderwijs- en onderzoeksprogramma aandacht zal besteden aan alle aspecten van de (cultuur-)geschiedenis, zoals politieke en institutionele geschiedenis, sociale en economische geschiedenis, kunstgeschiedenis, architectuurgeschiedenis, archeologie, geschiedenis van de literatuur, boekgeschiedenis, kerkgeschiedenis en geschiedenis van de filosofie. De Faculteit der Geesteswetenschappen van de UvA beschikt echter niet over de voorzieningen om de studie van de Gouden Eeuw in alle disciplines op hoogwaardig niveau te kunnen beoefenen.

Samenwerking

Het Centrum zal daarom intensieve samenwerking zoeken met andere instellingen. Het ligt voor de hand met die samenwerking te beginnen bij de andere Amsterdamse universiteit, de Vrije Universiteit Amsterdam. Samenwerking tussen de beide Amsterdamse universiteiten kan een solide basis leggen voor onderzoek, onderwijs en educatieve activiteiten op het gebied van de Gouden Eeuw in Amsterdam. Samenwerking met de talrijke culturele en museale instellingen binnen en buiten Amsterdam kan deze basis alleen maar versterken. De bestaande contacten met het Rijksmuseum, het Amsterdams Historisch Museum, het Joods Historisch Museum, het Scheepvaartmuseum en het Amsterdamse Gemeentearchief zullen worden uitgebreid en versterkt.

Nederland, Amsterdam en de wereld

Onder de ‘Nederlandse’ geschiedenis en cultuur wordt verstaan de geschiedenis en cultuur van de (Noordelijke) Nederlanden tijdens de Gouden Eeuw, in wisselwerking met de rest van Europa en de wereld. Bijzondere aandacht wordt daarbij geschonken aan de betrekkingen met de Zuidelijke Nederlanden. Een groot aantal projecten heeft ook een internationale oriëntatie. Daar wordt gekeken naar de culturele en andere betrekkingen tussen de Republiek der Verenigde Nederlanden en gebieden over de hele wereld, zoals Midden-Europa, het Oostzeegebied, Indië, Rusland en de Nieuwe Wereld. Bij veel van zulke projecten streeft het Centrum naar samenwerking met onderzoeksgroepen in het buitenland.

De binding met de stad Amsterdam en de bijzondere culturele infrastructuur van die stad maken het bijna onvermijdelijk dat speciale aandacht uitgaat naar de geschiedenis en cultuur van Amsterdam. De stad vormde in veel opzichten een mainport van goederen, mensen en ideeën in het vroegmoderne Europa. Amsterdam was een trefpunt van mensen uit alle windstreken en werkte als een magneet op immigranten uit heel Europa. Maar de wereld kwam niet alleen naar Amsterdam: Amsterdammers vestigden zich ook in de wijde wereld. Vooral de Indische, de Mediterrane, de Baltische en de Nieuwe wereld waren van grote betekenis voor Amsterdam en zijn kooplieden, zeelui, ontdekkingsreizigers, kunstenaars en geleerden. Met het oog op deze bijzondere positie van Amsterdam in de Gouden Eeuw wordt in twee interdisciplinaire clusters aandacht besteed aan de invloed van Amsterdam op de wereld en die van de wereld op Amsterdam.

Bureau

Amsterdams Centrum voor de Studie van de Gouden Eeuw
Spuistraat 134
1012 VB Amsterdam

Secretariaat: Mw. T. Holzhey, telefoon: +31 (0)20 525 4651
fax: +31 (0)20 525 4429
e-mail: goudeneeuw-fgw@uva.nl
Website: http://www.uba.uva.nl/goudeneeuw/

Wetenschappelijk directeur: Mw. prof. dr. E.M.P. van Gemert, telefoon: +31 (0)20 525 4574

Bestuur:
Prof. dr. E.J.M. Sluijter (voorzitter)
Prof. dr. H. F. K. van Nierop
Mw. prof. dr. I.E. Zwiep
Mw. prof. dr. J.S. Pollmann

Raad van Advies

  • Drs. I. Bésanger
    Artistiek leider Stichting Kwast
  • Dr. J.E.A. Boomgaard
    Gemeentearchivaris Amsterdam
  • Drs. R. Daalder
    Conservator Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam
  • Drs. T.D.W. Dibbits
    Directeur Collecties, Rijksmuseum, Amsterdam
  • Drs. B.S. van Ittersum
    Directeur Vereniging Rembrandt, Den Haag; voorzitter Stichting Vereniging voor de Effectenhandel, Amsterdam
  • Mw. drs. R.E. Kistemaker
    Senior consultant onderzoek en projectontwikkeling, Amsterdams Historisch Museum
  • Drs. E. van Voolen
    Conservator Joods Historisch Museum, Amsterdam
naar boven