Logo van de UvA

Amsterdams Centrum voor de Studie van de Gouden Eeuw
Informatie over de organisatie
Informatie over onderzoeksprojecten
Informatie over onderwijs
Activiteiten voor een breed publiek
Actuele zaken, colloquia, lezingen
Dissertaties en andere wetenschappelijke publicaties verschenen sinds 2000



Amsterdamse Gouden Eeuw Reeks / Amsterdam Studies in the Dutch Golden Age

 
Deze nieuwe publicatiereeks van het Centrum biedt inzicht in de gevarieerdheid, de gelaagdheid en de voortdurende actualiteit van de Nederlandse Gouden Eeuw: de thema`s van de boeken kunnen uiteenlopen van Rembrandt tot Vondel, van Beeldenstorm tot Ware Vrijheid, en van Batavia tot Nieuw Amsterdam. Politiek, religie, cultuur, economie, expansie en oorlogvoering worden zoveel mogelijk met elkaar in verband gebracht. Per jaar zullen er enkele delen in deze reeks, die wordt uitgegeven door Amsterdam University Press (AUP), verschijnen. De redactie over de Amsterdamse Gouden Eeuw Reeks wordt gevoerd door internationale specialisten op het gebied van de geschiedenis, de kunst en de literatuur van de zeventiende eeuw.

Reeds verschenen
-D = link naar de volledige beschrijving in UvA-DARE met mogelijkheid tot downloaden en/of bestellen van de gedrukte versie. Klik op het omslag als u rechtstreeks naar AUP wilt.

omslag publicatie Veldhorst, link naar AUP nummer 11Natascha Veldhorst, Zingend door het leven. Het Nederlandse liedboek in de Gouden Eeuw
De liedboeken zijn een tastbare herinnering aan de levendige zeventiende-eeuwse liedcultuur. Jong en oud, arm en rijk: iedereen zong, van de wieg tot het graf. Natascha Veldhorst laat de diversiteit en originaliteit van het genre zien. Daarnaast bevat het boek vele verrassende illustraties die onderstrepen hoezeer het zingen en de liedboeken destijds in het dagelijkse bestaan waren geïntegreerd.
Jong en oud, arm en rijk: iedereen zong, van de wieg tot het graf.
omslag publicatie Weststeijn, link naar AUP nummer 10Thijs Weststeijn, The Visible World
Waar ging het de Hollandse meesters om bij hun verbeelding van de werkelijkheid? Bevatten hun schilderijen verborgen betekenissen? Hoe verklaar je hun aandacht voor lichtval, spiegeling en materialen? Dit boek over het werk van de schilder en dichter Samuel van Hoogstraten, een leerling van Rembrandt, werpt nieuw licht op talrijke thema’s uit de schilderpraktijk en –theorie van de Gouden Eeuw. Het behandelt het ‘Hollandse realisme’ met zijn vergankelijkheidssymboliek, evenals Rembrandts streven om emoties te verbeelden waarmee hij de beschouwer bij de voorstelling betrok.
Uitgaande van discussies in Rembrandts atelier, biedt The Visible World een ambitieus overzicht van de Nederlandse kunstopvattingen uit de zeventiende eeuw.
omslag publicatie Anna Tummers en Koen Jonckheere, link naar AUP nummer 9Anna Tummers en Koen Jonckheere (red.), Art market and connoisseurship
Ondanks de grote bekendheid van schilders uit de zeventiende eeuw, weten we relatief weinig over de manier waarop zij hun schilderijen maakten en hoe deze werden beoordeeld en verhandeld. Vonden kenners uit die tijd het bijvoorbeeld belangrijk dat meesters als Rembrandt hun schilderijen geheel en al zelf schilderren? Hoe verhield de prijs van een schilderij zich tot de kwaliteit van het werk? Wie werd er in staat geacht schilderijen te kunnen beoordelen? En hoe veranderde de houding van kenners toen de kunstmarkt complexer werd? Art Market and Connoisseurship toont de evolutie van kennerschap in de uitdijende kunstmarkt van de zeventiende en achttiende eeuw. Met bijdragen van gerennomeerde Gouden Eeuw geleerden als Eric Jan Sluijter, Hans Van Miegroet en Neil De Marchi.
omslag publicatie Geevers, link naar AUP nummer 8Liesbeth Geevers, Gevallen vazallen. De integratie van Oranje, Egmont en Horn in de Spaans-Habsburgse monarchie (1559-1567).  -D
Tijdens het voorspel van de Nederlandse Opstand (1559-1567) vond een fatale breuk plaats tussen landsheer Filips II en zijn drie belangrijkste vazallen Oranje, Egmont en Horn. Toch waren er in deze periode vele contacten tussen de drie heren en hovelingen van Filips die erop gericht waren hechte banden te smeden tussen 'Brussel' en 'Madrid'. Door de briefwisseling van Oranje, Egmont en Horn en allerhande Spaanse tussenpersonen te onderzoeken, schetst de auteur een beeld van de houding van de heren ten opzicht van Filips’ Spaans-Habsburgse monarchie en werpt zo een nieuw licht op het voorspel van de Nederlandse Opstand.
omslag publicatie Weststeijn, link naar AUP nummer 7Thijs Weststeijn
Margaret Cavendish in de Nederlanden. Filosofie en schilderkunst in de Gouden Eeuw.
De intellectuele positie van Margaret Cavendish, hertogin van Newcastle, is al sinds de zeventiende eeuw omstreden. Volgens haar Hollandse tijdgenoten was zij echter wel degelijk princeps ingenii: vooraanstaand onder de knappe koppen. In zijn essay schetst Thijs Weststeijn een mooi beeld van deze filosofe en haar vijftienjarige verblijf in Rotterdam en Antwerpen. Met dit essay won Weststeijn de ABG-VN Essayprijs.
omslag publicatie Cauwer, link naar AUP nummer 6Peter de Cauwer
Tranen van bloed. Het beleg van 's‑Hertogenbosch en de oorlog in de Nederlanden, 1629.  -D
Het beleg van 's‑Hertogenbosch en de veldtocht van 1629 hebben in de Nederlandse geschiedschrijving een plaats gekregen als een van de meest roemruchte gebeurtenissen van de Tachtigjarige Oorlog. Het beeld en de interpretaties zijn de afgelopen decennia echter nauwelijks veranderd: vooral de internationale betekenis en het verhaal van de verliezers, de Spaanse Nederlanden en de stad 's‑Hertogenbosch, bleven tot nu toe sterk onderbelicht.
Naast de politieke en militaire aspecten richt dit boek zich tevens op de ervaringen en opinies van gewone soldaten, stedelingen en plattelandsbewoners. Deze benadering creëert nieuwe inzichten in de oorlog in de Nederlanden, waarin het beleg van 's‑Hertogenbosch inderdaad een indrukwekkende gebeurtenis was.
omslag publicatie Coornhert, link naar AUP nummer 5D.V. Coornhert
J. Gruppelaar, J.C. Bedaux, G. Verwey Synode over de gewetensvrijheid.
Een nauwgezet onderzoek in de vergadering gehouden in het jaar 1582 te Vrijburgh.
Synode over de gewetensvrijheid is het verslag van een fictief 'godsdienstgesprek'. Coornhert voert vertegenwoordigers uit de verschillende kampen ten tonele die hij soms letterlijk citeert (o.a. Beza, Calvijn, Du Plessis-Mornay, Bullinger. Gamaliel (pseudoniem voor Coornhert) is de onpartijdige, wijze scheidsrechter. Synode over de gewetensvrijheid is niet alleen een belangrijk tijdsdocument: door zijn doelstelling, bevordering van de religievrede, en zijn rijkdom aan argumenten kunnen we in het huidige tolerantiedebat zeker ons voordeel doen met de lessen van déze Hollandse meester.
omslag publicatie Israel, Schwartz, link naar AUP nummer 4Jonathan Israel, Stuart Schwartz, Inleiding door Michiel van Groesen, The Expansion of Tolerance. Religion in Dutch Brazil (1624-1654)
Voor het eerst richten twee internationaal zeer vooraanstaande historici zich specifiek op vraagstukken van religie en tolerantie in Nederlands-Brazilië in de zeventiende eeuw. Jonathan Israel betoogt in zijn bijdrage dat de veelgeprezen Nederlandse tolerantie in de zeventiende eeuw nergens ruimer was dan juist in deze kolonie,waar katholieken en vooral joden grote geloofsvrijheid genoten. Stuart Schwartz toont in zijn artikel aan dat deze tolerantie niet exclusief was voorbehouden aan de Nederlanders. Ook de Portugezen in Brazilië accepteerden de verschillende individuele vormen van religieuze beleving. De bijdragen van Jonathan Israel en Stuart Schwartz zijn voorgedragen op het symposium Dutch Brazil 1604-1654-2004 in juni 2004.
omslag publicatie Sluijter, link naar AUP nummer 3Eric Jan Sluijter, Rembrandt and the Female Nude  -D
Rembrandts immer fascinerende vrouwelijke naakten wijken radicaal af van wat gangbaar was in de schilder- en prentkunst van zijn tijd. Om de vraag naar het hoe en waarom daarvan te beantwoorden bestudeert Eric Jan Sluijter, expert in de Nederlandse schilderkunst van de Gouden Eeuw, Rembrandts uitbeeldingen van vrouwelijk naakt tegen de achtergrond van geldende conventies in de Nederlanden en Italië. Tevens onderzoekt hij de aard van Rembrandts kunsttheoretische opvattingen en van zijn voortdurende dialoog met beroemde voorgangers en tijdgenoten.
Sluijter toont overtuigend aan dat Rembrandt, meer dan enig ander kunstenaar, er bewust naar streefde de toeschouwer intens bij het voorgestelde te betrekken. Ook laat hij zien hoe dit vergaande gevolgen had voor de morele en erotische implicaties van de onderwerpen die Rembrandt koos.
omslag publicatie Vermeesch, link naar AUP nummer 2Griet Vermeesch, Oorlog, steden en staatsvorming. De grenssteden Gorinchem en Doesburg tijdens de geboorte-eeuw van de Republiek (1570-1680)  -D
In Oorlog, steden en staatsvorming wordt de organisatie van de defensie in Gorinchem en Doesburg, twee grenssteden van de Republiek, tijdens de Opstand bestudeerd. In grenssteden moest blijken of de vroegmoderne staat voldoende middelen bijeen kon brengen om gevechtskrachten te betalen en de organisatorische capaciteiten bezat om het gedrag van soldaten te beheersen en moderne vestingwerken aan te leggen. Vermeesch toont aan dat de Republiek beter dan andere staten erin slaagde om soldaten te integreren in de burgermaatschappij. Ook in het aanleggen en onderhouden van vestingwerken boekte de Republiek succes. In tegenstelling tot wat veelal verwacht wordt, bracht dit proces van staatsvorming-van-onderop een sterke nationale staat voort.
omslag publicatie Swart, link naar AUP nummer 1Erik Swart,
Krijgsvolk. Militaire professionalisering en het ontstaan van het Staatse leger, 1568-1590  -D
In Krijgsvolk behandelt Erik Swart de gewapende macht te lande van de Nederlandse opstandelingen tegen Filips II in de eerste fase van de Opstand. Anders dan wat tot dusverre is aangenomen, bezaten de opstandelingen wel degelijk coherente ideeën over oorlogvoering en een strijdmacht om deze uit te voeren. Swart werpt dan ook een nieuw licht op het succes van de Nederlandse Opstand tot 1590 en daarmee op het ontstaan van het Staatse leger en de militaire macht van de Republiek. De troepen van de rebellen zaten middenin een proces van professionalisering dat al voor de Opstand was begonnen. Willem van Oranje vervulde een prominente rol in het proces dat zich onder Maurits zou voortzetten.