UvA-logo De Geographia van Ptolemaeus, uitgegeven in Straatsburg, 1513

Claudii Ptolemaei viri Alexandrini Geographiae opus novissima traductione Graecorum archetypis castigatissime pressum : ceteris ante lucubratorum multo prestantius.
[Colofon:] Anno Christi Opt. Max. M D XIII. Marcii XII. Pressus hic Ptolemaeus Argentinae vigilantissima castigatione, industriaque Ioannis Schotti urbis indigenae.
Met 47 handgekleurde kaarten in houtsnede, in 1 (recente) lederen band ; 46,5 x 34 cm.
Burger, Geographie en reizen p. 1 [2]; Nordenskiöld, Facsimile atlas 11; Sijmons, Catalogue of atlases 280.
Provenance (in handschrift op eerste pagina): 'e Iacobi Gauffridi ic bibliotheca'.
* OF 72-24,

Een nieuwe stap op weg naar de atlasvorm werd gezet met de samenstelling van de Straatsburg-editie uit 1513. Het gaat in het bijzonder om het tweede kaartendeel, dat werd voorzien van een eigen titelpagina. In dat gedeelte zijn, volgend op de 27 traditionele Ptolemaeus-kaarten, twintig onafhankelijke, moderne kaarten opgenomen. Martin Waldseemüller was de motor achter deze uitgave, gesteund door een kring van wetenschappers, waaronder de filoloog Matthias Ringmann, die zich in het Lotharingse St. Dié gevormd had.
De houtsneden, voor deze streek kenmerkend, werden verzorgd door Johann Grüninger. De drukker, Johannes Schott, was de opvolger van Mentelin, die op zijn beurt weer een leerling was van Gutenberg. Het werk werd opgedragen aan Keizer Maximiliaan en de tekst geeft de namen van illustere medewerkers prijs: de redacteuren Jacobus Aeschler en Georgius Übelin, de drukker Johannes Schott, de vertaler Matthias Ringmann (Philesius) en anderen. De uitgave van 1513 werd in 1520 vrijwel ongewijzigd herdrukt. Een technische bijzonderheid van beide edities is de extra kaart van Lotharingen, die als primeur in drie kleuren gedrukt is. Een inhoudelijk novum is de eerste afzonderlijk gedrukte kaart van de Nieuwe Wereld. De pionier op het gebied van de Ptolemaeus bibliografie, Adolf Erik Nordenskiöld, beschouwt Martin Waldseemüllers deel met moderne kaarten als de eerste moderne atlas.