UvA-logo Kaart van de Nederlanden, 1570

Meer details: 835 kb

Verso:

Meer details: 640 kb

Descriptio Germaniae Inferioris.
Schaal [ca. 1:1.100.000].
[Antwerpen : Van Diest, 1570].
1 kaart : kopergravure, handgekleurd ; 37 x 48,5 cm, met kader 38 x 50,5 cm.
Verso: Latijnse tekst, signatuur 32.
Uit: Theatrum Orbis Terrarum 1592.
Van den Broecke, Ortelius atlas maps 58; Van der Heijden, Oldest maps Netherlands 14; Karrow, Mapmakers sixteenth century 1/22; Koeman, Atlantes Neerlandici Ort 1A-1D [14]; Meurer, Fontes 14.
* Kaartenzl O.K. 31.

De Nederlanden werden, net als Vlaanderen, in een opvallende ovale omlijsting afgebeeld. De kaart straalt een harmonie, rust en eenheid uit die in werkelijkheid ver te zoeken was. Doordat de kaart een achtsteslag ten opzichte van de gebruikelijke oriŽntatie is gedraaid, konden de medaillons in de vier hoeken gebruikt worden voor de aanduiding van de vier hoofdwindstreken. Over de oorsprong van deze kaart lopen de meningen zeer uiteen. Van den Broecke vat het scala aan toeschrijvingen als volgt samen: 'Koeman attributes this map to Jan van Hoirne's 1556 map of the Oosterscherzee which only covers one eighth of the present map. Van der Heijden ... thinks that another, unknown map by this cartographer, as mentioned in the Catalogus is more likely. Karrow ... attributes this map to the 1568 map of the Low Countries by Matthias ZŁndt ... Finally Meurer ... makes a convincing case for De Jodes 12 sheet map of 1566, itself based primarily on Jacob van Deventers province maps'.
Ongeacht de vele mogelijkheden waar het het rechtstreekse model betreft, zullen we ons in ieder geval met de oerbron Jacob van Deventer tevreden moeten stellen. Zijn gedrukte provinciekaarten vormen de topografische basis voor alle na circa 1550 verschenen actuele kaarten.
Hoewel de kaart pas in 1606 vervangen werd door een 'Vrients-kaart' (die zelf weer een complexe publicatiegeschiedenis heeft) zijn geen essentiŽle staatverschillen te constateren.