UvA-logo Kaart van IJsland, 1587

Meer details: 739 kb

Verso:

Meer details: 718 kb

Islandia / A. Ortel. excud. 1585.
Schaal [ca. 1:1.700.000].
[Antwerpen : Plantijn, 1587].
1 kaart : kopergravure ; 32,5 x 47,5 cm, met kader 33,5 x 49 cm.
Privilegio Imp. et Belgico decennali.
Opdracht rechtsonder: 'Illustriss. ac potentiss. regi, Frederico II Daniae, Norvegiae, Slavorum, Gothorumque regi, etc. principi suo clementissimo, Andreas Velleius describeb. et dedicabat'.
Tweede staat met letters bij de verschillende waterdieren.
Verso: Latijnse tekst, signatuur 103.
Uit: Theatrum Orbis Terrarum 1601.
Van den Broecke, Ortelius atlas maps 161.2; Karrow, Mapmakers sixteenth century 1/172; Koeman, Atlantes Neerlandici Ort 25 [121]; Meurer, Fontes 121.
* Kaartenzl 31-03-13 / 216M [KNAG].

Het kaartbeeld van deze vernieuwende kaart wordt toegeschreven aan Gudbrandur Thorlaksson, zoon van een Lutheraanse pastoor in Noord-IJsland. Mogelijk via bemiddeling van Heinrich von Rantzau verkreeg Ortelius een manuscript van Anders Sfrensen Vedel, die een historisch-geografische beschrijving publiceerde over het Koninkrijk Denemarken, met alle daartoe behorende territoria, waaronder IJsland. Allerlei opmerkelijke details zijn in deze intrigerende kaart zichtbaar. Het woeste eiland wordt doorsneden door vele bergruggen die op de traditionale picturale manier zijn afgebeeld. Een prominent fenomeen is de uitbarsting van de Hekla.
De afbeeldingen van de zeedieren zijn waarschijnlijk afgeleid van de zeefauna, zoals die voorkomt op de Carta Marina uit 1539, de belangrijke overzichtskaart in houtsnede van de Noord-Europese gebieden door Olaus Magnus. Hoe fantastisch de dieren ook voorkomen, hun afbeelding is in principe gebaseerd op werkelijk bestaande wezens. Op de verso van de kaart is dan ook, naast de beschrijving van IJsland zelf, tevens een tekst gewijd aan deze dieren. Een proefdruk van deze kaart zou nog niet de letters bevatten, waarmee de dieren aangeduid en in de legenda besproken worden.