UvA-logo Kaart van Rusland, 1570

Meer details: 828 kb

Verso:

Meer details: 719 kb

Russiae, Moscoviae et Tartariae descriptio / auctore Antonio Ienkensono Anglo, edita Londini anno 1562 & dedicata illustriss: D. Henrico Sijdneo Wallie presidi.
Schaal [ca. 1:12.000.000].
[Antwerpen : Van Diest, 1570].
1 kaart : kopergravure, handgekleurd ; 35,5 x 42,5 cm, met kader 35,5 x 44,5 cm.
Cum privilegio.
Verso: Nederlandse tekst, signatuur 46.
Uit: Theatre oft Toonneel des Aerdtbodems 1571.
Van den Broecke, Ortelius atlas maps 162; Karrow, Mapmakers sixteenth century 1/66; Koeman, Atlantes Neerlandici Ort 1A-1D [46]; Meurer, Fontes 46.
* Kaartenzl 31-05-66 / 582M [KNAG].

Al in 1527 en 1541 werden door Engelse kooplieden voorstellen gedaan om te proberen China via een noordelijke (zee-) route te bereiken. De Engelsen streefden er indertijd, net zoals de Nederlanders, naar om het Spaans/Portugese handelsmonopolie te doorbreken. Van de expeditie door Hugh Willoughby en Richard Chancellor, gestart in 1553, keerde het schip van Willoughby niet terug, maar Chancellor bereikte over het land de stad Moskou en legde de basis voor de Muscovy Company. Een tweede expeditie werd geleid door William Borough in 1556/57, met de opdracht de monding van de Ob te onderzoeken. Borough kwam tot in de Kara Zee. Op basis van deze gegevens stelde Anthony Jenkinson het noordelijk deel van zijn kaart van Rusland uit 1562 samen. Jenkinson had, eveneens in dienst van de Muscovy Company, in 1553 de tocht van Chancellor meegemaakt. In 1557 leidde hij een Engelse delegatie naar het hof van Iwan de Verschrikkelijke. Hij bereisde vervolgens ook het zuiden van Rusland. Al deze informatie bracht hij tezamen in zijn vierbladige gedrukte kaart, die pas vrij recent herontdekt werd. Duidelijk is op Ortelius' verkleinde versie van de kaart te zien wat men wist en wat niet. Hoe meer wegen en steden hoe vertrouwder het gebied. Hoe meer decoraties, cartouches en legenda hoe minder men er van af wist. Aan de onbekendheid met het grootste deel van het afgebeelde gebied hebben we dus een heel decoratieve kaart te danken. Toch bleef meer dan een halve eeuw lang deze kaart onovertroffen. Ook in Ortelius' Theatrum behoort de kaart tot de meest afgedrukte platen. Hij is in elke editie te vinden.