UvA-logo Kaart van Japan, 1595

Meer details: 713 kb

Iaponiae insulae descriptio / Ludoico Teisera auctore.
Schaal [ca. 1:4.750.000].
[Antwerpen : Plantijn, 1595].
1 kaart : kopergravure ; 32 x 45 cm, met kader 35,5 x 48,5 cm.
Cum Imperatorio, Regio, et Brabantiae privilegio decennali. 1595.
Eerste staat, die tot circa 1606 aan te treffen is.
Verso: Franse tekst, signatuur 108.
Uit: Thť‚tre de l'Univers 1598.
Van den Broecke, Ortelius atlas maps 165.1; Karrow, Mapmakers sixteenth century 1/198; Koeman, Atlantes Neerlandici Ort 28 [134], Meurer, Fontes 134.
* Kaartenzl 33-17-23 / 10505M [KNAG]

Het heeft lang geduurd voordat Japan 'fatsoenlijk' op de kaart stond, zowel qua positie als qua vorm. Vanaf de middeleeuwen zwierf het cartografisch over de noordelijke Stille Oceaan als een amorf eiland onder de naam 'Chipangu' of 'Zipangu'. De Portugezen bereikten Japan in 1542. Totdat in 1641 alle buitenlanders, behalve de Nederlanders, het land moesten verlaten, leverden missionarissen de meeste cartografische informatie over het land. De gegevens van deze jezuÔeten werden vervolgens bewerkt door officiŽle Portugese cartografen, zoals Fernao Vaz Dourado. Hij gaf Japan de vorm van de rug van een schildpad, zoals het in de tweede helft van de zestiende eeuw vaak afgebeeld wordt. Aan de nauwe contacten van Ortelius met Luis Teixeira, al eerder ter sprake gekomen bij de kaart van de Azoren, is het te danken dat in 1595 de modernste kaart van Japan aan het Theatrum toegevoegd kon worden. Met de oriŽntatie van het hoofdeiland Honsju is het nog niet optimaal gesteld, maar de vorm, nu waarschijnlijk ontleend aan autochtone voorbeelden, heeft een aanzienlijke verbetering ondergaan. Ook Korea staat op de kaart, zij het als een eiland weergegeven. De verandering van het kaartbeeld ging zo snel, dat er in deze periode diverse anachronismen naast elkaar bestonden. Op de kleinschaliger wereldkaart en de kaart van AziŽ is nog de elementaire midden zestiende-eeuwse vorm te zien, terwijl bijvoorbeeld Jan Huygen van Linschoten in zijn Itinerario uit 1595 het traditionele Portugese beeld van Vaz Dourado laat zien.