UvA-logo Het Speculum Orbis Terrarum door Gerard de Jode, uitgegeven in 1578

Speculum orbis terrarum.
[Colofon:] Venundantur Antverpiae, in platea vulg˛ dicta, de Cateleyne Vesten, ad intersigne Floreni aurati, in aedibus Gerardi de Iode. Typis Gerardi Smits.
Met 90 kaarten in kopergravure op 27 + 38 bladen, 2 delen in 1 perkamenten band ; 43 x 30,5 cm.
Het tweede deel draagt de titel: Speculum geographicum totius Germaniae imperium.
Niet in Burger, Geographie en reizen; Koeman, Atlantes Neerlandici Jod 1; Sijmons, Catalogue of atlases 155.
Dit exemplaar stond model voor de facsimile-uitgave in de reeks Theatrum Orbis Terrarum (Amsterdam, 1965).
Provenance: aankoop van antiquariaat Nico Israel.
* 1806 A 20.

De eerste concurrent die op het toneel verscheen was de uit Nijmegen afkomstige uitgever en handelaar in kaarten Gerard de Jode. Al in de jaren zestig hadden Ortelius en De Jode regelmatig met elkaar te maken. Hoewel het werk van De Jode niet of nauwelijks onderdeed voor dat van Ortelius is het Speculum Orbis Terrarum een zeldzame atlas gebleven die weinig verspreiding vond. Waarschijnlijk is dit te wijten aan het feit dat De Jodes atlas pas in 1578 verscheen, toen het Theatrum van Ortelius zich een stevige positie op de markt verworven had. Het heeft er alle schijn van dat Ortelius zijn invloedrijke relaties gebruikt heeft om het verlenen van een privilege jarenlang tegen te houden.
De kaarten zijn gegraveerd door Gerard de Jode, Johannes en Lucas van Doetecum, Johannes Ó Schilde en anderen.